De foto's in dit verslag kunnen allemaal aangeklikt worden voor een vergroting.

Een volledig beeldverhaal zonder tekst is HIER te vinden

Een zeer beknopte samenvatting in beeld is HIER te vinden




Dit is Deel 1 van een tweedelig verslag.
Voor Deel 2, klik HIER



Dromen zijn bedrog?

Een audiofiele droom hoeft niet op te houden bij de realisatie van een goede geluidskwaliteit, alhoewel zulks op zichzelf een droom waard is, dat ook kan zijn en zelfs kan blijven! De audiofiele droom heeft ook sterke visuele kanten, dat zal geen verrassing zijn. Dromen over deze visuele aspecten kent vele gezichten, maar het zijn zelden of nooit gezichten van onzichtbaarheid. De audiofiel van vandaag wil zijn ten koste van grote opoffering aangeschafte harde waar het liefst blijven
ZIEN !!!

Onzichtbaarheid is mijn audiofiele droom geworden, nadat ik me op de ochtend na de droom, zittend op de schommelbank in de tuin, realiseerde dat de aanstaande verbouwing van de woonkamer een welhaast ideale gelegenheid ging bieden om die droom waar te maken:
een kwalitatief hoogwaardige geluidsweergave zonder dat er ook maar iets van de luidsprekers te zien zou zijn.

Je zou zeggen dat zulks eerder de droom is van de vrouw-van-de-gemiddelde-audiofiel: “prima hoor, die hobby van hem, maar die luidsprekers hè… als die nou toch eens kleiner / onzichtbaarder konden zijn maar ja, hoe groter hoe beter zegt ie altijd…”

Maar mijn droom gaat verder dan onzichtbaarheid van luidsprekers.

Ik wens mijzelf een onberispelijke geluidskwaliteit, overal in de langgerekte woonruimte. Zowel in de zithoek, onderuit hangend op de sofa, als op de op luisterstoel die verrijdbaar in de open ruimte staat.
Die dag realiseerde ik me dat ook die wens zou kunnen worden gerealiseerd. Ik zou in de zithoek een geweldig geluid kunnen hebben, maar ook op de audiofiele luisterplaats, 180° en ruim 5 meter daar tegenover.

Er was evenwel een klein detail, tevens sta-in-de-weg:
er moest nog een verbouwing plaats gaan vinden in de woonkamer, want de niet in gebruik zijnde schoorsteenmantel maakte onmiddellijke uitvoering van het voornemen onmogelijk.

Verder moest het huis waar dit alles plaats moest gaan vinden nog door mij betrokken gaan worden en zou er nog een verhuizing moeten plaatsvinden.
Niettemin, de geboorte van een praktisch uitvoerbaar idee vanuit iets dat als een droom begint was een feit en de rest een kwestie van tijd…

Dit artikel is het verslag van de onzichtbare integratie van grote luidsprekers in een woonkamer, zonder consessies te willen doen aan de geluidskwaliteit. Er zijn zeer veel foto's gemaakt, die door het artikel heen gebruikt zullen worden.

Verder is op een tweetal audiofora een topic geopend, met ongeveer dezelfde tekst- en foto-inhoud als dit verslag. De commentaren van andere audiofielen geven evenwel een lezenswaardige wending aan het verhaal.

Wat er aan voorafging

Na ruim 14 jaar met veel genoegen muziek te hebben beluisterd in speciaal daarvoor ingerichte ruimtes in huis -- van een kleine slaapkamer tot een flinke zolder -- is het tij zodanig gekeerd dat luisteren in een normale woonkamer weer een reële mogelijkheid is geworden. Ik haast me om te zeggen dat het niet zo is dat de voordelen van de dedicated luisterruimte ingehaald zijn door de nadelen.

De voordelen blijven even groot als ze altijd al waren:

• volkomen toewijding aan muziekweergave
• door volkomen gebrek aan zintuiglijke afleiding en een
• volkomen vrijheid om sonische en akoestische experimenten uit te voeren en
• de vruchten daarvan te implementeren

Het gewicht van de nadelen schommelde door de jaren heen enigszins, maar er was nooit sprake van overgewicht.
De nadelen van dedicated luisteren zijn (in het kort en incompleet):

• beperkte concentratieboog -- het is niet mogelijk om op regelmatige basis veel langer dan 1 uur per etmaal muziek te beluisteren op zo een intense manier
• er is daarnaast ook het aspect van afzondering -- muziek beluisteren maakt geen deel meer uit van het normale wonen, maar is een daarvan afgescheiden activiteit die soms conflicteert met bijv. een partnerrelatie of het hebben van een gezin met kinderen.

Over de geneugten en mogelijkheden van de dedicated luisterruimte is een ander artikel voorhanden, dat HIER kan worden gevonden.



Het tij is nu dus gekeerd...
In mijn nieuwe woning is simpelweg geen plaats voor een dedicated luisterruimte. Een ruimte aanbouwen is evenmin een optie. Het is na 13 jaar eigen luisterruimte ook niet echt meer de uitdaging om dit te doen en daarnaast doe ik het al redelijk vaak voor klanten.
Toch is de uitdaging nieuw (voor mij althans) en bestaat ze eruit om iets te realiseren waarin de gemiddelde muziekliefhebber volgens mij doorgaans niet of niet bevredigend genoeg slaagt, getuige de feedback uit mijn werkomgeving, namelijk: onzichtbaarheid.



Onzichtbaarheid is de uitdaging geworden.

En die gestelde uitdaging ziet er als volgt uit (en is de rode draad in alles wat nog komt):

• kwaliteitsgeluid dat door onzichtbare geluidsbronnen moet worden weergegeven
• die onberispelijke geluidskwaliteit dient overal in de woonruimte hetzelfde te zijn, zowel in de zithoek -- onderuit hangend op de sofa -- als op de luisterstoel in de open ruimte
• de breedbandige nagalmtijd van de ruimte dient correct te zijn
• akoestische maatregelen moeten onzichtbaar verwerkt worden in de ruimte en mogen niet als zodanig kunnen worden geïdentificeerd

Deze verzameling voorwaarden komt niet uit de lucht vallen.

Onzichtbaar kwaliteitsgeluid is al vrij lang een droom, maar viel niet eerder echt te realiseren.
Een goed geluid (en ik bedoel simpelweg compromisloos goed of zo goed mogelijk) overal in de ruimte is voor een dedicated ruimte zelden een ontwerpcriterium. Voor een luistersituatie in een woonkamer is het wat mij betreft een basisvoorwaarde, maar in principe moeilijker te realiseren.
Toch zou ik liever geen bah-geluid in de eethoek willen hebben, of zittend op die ene bank aan de zijkant van de salon, terwijl er slechts één plek is in de kamer waar het geluid dan wel aanvaardbaar is. Ik zou geen geweldig geluid kunnen hebben op die ene zitplaats in de woonkamer, terwijl het op veel andere plekken behelpen of zelfs onbeluisterbaar is.

Het spreekt vanzelf dat de nagalmtijd van de ruimte in orde dient te zijn, omdat een correcte nagalmtijd zulk een grote invloed heeft op de uiteindelijke geluidskwaliteit, dat het zelfs de fraaiste audio-aankopen tot electronische schroot kan reduceren, als het met name met die nagalmtijd niet goed zit.
Ofwel: akoestiek is een volwaardig component in de keten van audio-apparatuur. Akoestiek hoeft niet in het stopcontact, maar het blijft niettemin een essentieel component dat niet volledig door hardware kan worden gesimuleerd of vervangen.

En de laatste, maar niet de minste van de uitdagingen is de esthetische schoonheid van de woonomgeving. Waar de dedicated ruimte vergevingsgezind is qua aankleding en experimenten en andere tweaky ongein toelaat is de woonruimte genadeloos. Die ruimte moet alles uitstralen en in zich hebben wat -- in dit geval -- twee mensen daarvan verwachten. In ons geval is dat simpelweg woongenot en zo min mogelijk zichtbare techniek, audiofiele blingbling en knoppendozen. Verder ook geen als zodanig zichtbare akoestische maatregelen, maar toch een behoorlijk onberispelijke akoestiek.

Het plan is om de indeling van de woonkamer weer in de oorspronkelijke staat van de jaren-30 terug te brengen. In de praktijk betekent dit dat de langgerekte woonkamer -- zie de plattegrond hieronder -- weer een tweedeling gaat krijgen zoals vroeger.
De scheidingswand die toen van één grote twee kleinere kamers maakte bestond aan weerskanten uit diepe kasten. Tussen de kasten een doorgang met schuifdeuren -- de welbekende indeling in al wat oudere huizen.

De kasten zullen niet terugkomen, net zomin als de schuifdeuren, maar wel moet er een 10cm diepe scheidingswand komen met een mooie boogvormige doorgang. Deze scheidingswand zal de kamerlengte ongeveer een 60/40 verdeling geven.
Hieronder de plattegrond van de kamer met de afmetingen en de plaats waar de scheidingswand zal komen:

Onzichtbaarheid ligt van meet af aan op de loer:
het idee van de scheidingswand overdenkend terwijl ik een van m'n laatste sigaretten rook op de schommelbank in de tuin, realiseer ik mij dat dit een ideale manier zal zijn om mijn luidsprekers onzichtbaar in te bouwen.


Ik ben een groot liefhebber van

kastloze fullrange luidsprekers...

...en ben al enige jaren in het bezit van een paar recentelijk gerestaureerde Apogee Duetta Signatures.

De foto's links laten de gerestaureerde luidsprekers zien, zoals deze op de dedicated luisterzolder hebben gestaan in de vorige "Audio SoundScapeS luistersituatie".


Duetta Signature is een magnetostatische luidspreker -- strikt genomen een true ribbon voor mid en hoog vanaf 400Hz en een quasi ribbon voor het laag tussen 28 en 300Hz.

Het gaat dus om een dipolaire weergever met een diepte van 6,5 centimeter (zonder de glossy jasjes).

Op het moment dat al deze ideeën vorm kregen en uitgewerkt werden, stonden ze nog werkloos op de luisterzolder te wachten op verhuizing...

Inbouw van deze luidsprekers in een scheidingswand vereist dat de diepte van die wand al gauw 8cm zal moeten worden.

In de praktijk geen probleem.

Na allerlei schetsen en denkbeelden over boogvormen, boogbreedtes en booghoogtes (het plafond is een royale 282cm hoog!), is gekozen voor nevenstaande basisvorm.

Als je daar op schaal de luidsprekers in zou projecteren, terwijl ze 30cm boven de vloer loodrecht staan, ziet dat eruit zoals hiernaast.

De eenvoudigste manier om de luidsprekers in de scheidingswand onder te brengen is door een stevig houten raamwerk te maken.

Hiernaast twee schetsen met de maten die daadwerkelijk van toepassing zijn.

Die ochtend op de schommelbank realiseerde ik me in elk geval dat de uitdaging van de onzichtbare audiofiel in principe zou kunnen worden gerealiseerd.

Ik zou -- althans in theorie -- in de zithoek een geweldig geluid kunnen hebben, maar ook op de audiofiele luisterplaats, 180° en ruim 5 meter daar tegenover, zoals in de plattegrond links enigszins te zien zal zijn...

Zoals reeds werd opgemerkt is er een klein detail, tevens sta-in-de-weg:

er moet een verbouwing plaatsvinden in de woonkamer, want de niet in gebruik zijnde schoorsteenmantel maakt een onmiddellijke uitvoering van het voornemen onmogelijk.

Het hak- en breekwerk kan beginnen!



naar boven

afbraak
en eerste opbouw

De schoorsteenmantel stamt nog uit de tijd dat gaskachels gemeengoed waren -- de jaren 70 -- en heeft al heel lang geen functie meer in de kamer.
Het afvoerkanaal is dan ook lang geleden al dichtgesmeerd.

Deze schoorsteen bevindt zich recht tegenover de toegangsdeur.

Het is een flinke sta-in-de-weg, want hij bevindt zich precies op de plek waar de scheidingswand gaat komen.

Het breekwerk begon op 30-6-2008 om 09:15 en om 12:30 waren de puinresten afgeleverd op de plaatselijke stortplaats.

Dat moet te maken hebben met de efficiënte hulptroepen die tijdens het breekwerk assisteerden!

Foto's en thumbnails zijn aan te klikken voor vergroting

Achteraf bezien was dit het enige onderdeel van het hele project dat echt snel verliep.
Het was toen één week voordat de scholen hier in het zuiden zomervakantie kregen en J., die leerkracht is, zou 7 weken vakantie gaan hebben.
Ikzelf nam ook 7 weken vrij om samen met haar de woonkamer te gaan verbouwen.

Het plaatsen van de scheidingswand t.b.v. de luidsprekers is niet het enige dat gedaan moet worden; we willen meteen de hele woonkamer een opknapbeurt geven. De woonkamer is de laatste ruimte in het huis die nog decoratieve aandacht behoeft.
Er kwam zoveel werk bij kijken dat het hele project in feite pas klaar was in de derde week NA de zomervakantie 2008...

Hoe dan ook, diezelfde 30e juni 2008 lag de schoorsteen er voor de lunch al uit en er bleef na het opruimen een aardig litteken over...
Er zal geen nieuw plafond in de ruimte hoeven te komen; het gehavende gipsplafond moet worden afgewerkt. De muur eveneens, maar dat zal niet zo moeilijk zijn. De parketvloer zal ook moeten worden afgewerkt; dat zal nog een hele toer zijn, omdat er geen reserveparket meer aanwezig is...

Op de foto links zijn ook de (oude) jasjes van de luidsprekers te zien. Die staan model voor de feitelijke luidsprekers, zodat die uit het stof en de troep van de verbouwing kunnen blijven, totdat ze daadwerkelijk gemonteerd gaan worden. Dit is de laatste rol die deze jasjes te vervullen hebben, aangezien ze daarna bij het grof vuil kunnen.

In de foto hieronder staan ze op de plek waar ze straks ook zullen komen. In hun definitieve positie zullen ze ook nog eens 30cm boven de grond zijn opgesteld.

De toegangsdeur links is zichtbaar; de plaats van de scheidingswand heeft aldus niet zo heel veel speelruimte. Als ie pal voorbij de deur komt (vanuit het standpunt van de fotograaf gezien) ontstaat er straks een zithoek van ongeveer 340cm in het vierkant en aan de andere zijde een open ruimte van bijna 5 meter. Daar zal de audiofiele luisterplaats ergens gaan komen.

De zithoek zal dus niet de echte luisterplaats herbergen, maar er is vanzelfsprekend wel muziek (dat is immer een ontwerpcriterium).
In de zithoek luister je in feite naar de achterzijde van de luidsprekers.
Dat moet geen probleem zijn bij een echte dipool...

De feitelijke constructie van de scheidingswand stelt niet echt veel voor:
een vurenhouten raamwerk van 94 x 44 mm balken, verankerd en ontkoppeld, moet genoeg zijn.

Het raamwerk draagt verder niet of nauwelijks iets; de luidsprekers zullen met hun gewicht de vloer belasten, maar niet het raamwerk en zeker niet de ophanging daarvan aan de zijmuren, laat staan het plafond.

De balkdikte van 94mm is tevens de dikte van de scheidingswand. Straks zal direct op dat raamwerk stof gespannen gaan worden.
Rechts is de basis van het raamwerk te zien.

Ook is te zien dat de genezing van het litteken al best behoorlijk vordert!

Dit is te danken aan de inzet van J., wiens handen goud zijn als het aankomt op fijne, kleine klusjes...

Knip- en plakwerk door J.
... en de uiteindelijke boogvorm wordt hieronder zichtbaar.

Tevens wordt het raamwerk zichtbaar waarbinnen de luidsprekers een plaats gaan krijgen.

naar boven

Voorwerk:
De luidsprekers
in het frame

Het lijkt maar weinig voor te stellen, zo'n uit papier geknipte boogvorm en wat vrij hangende lakenstof, maar het heeft ons wel op voorhand een goed beeld gegeven over hoe die vorm en scheidingswand er min of meer uit zal gaan zien in zijn massievere vorm.

In dit stadium was het nodig om alvast twee belangrijke zaken vorm te geven:

• voorzieningen voor luidsprekerbekabeling

• systeem voor de ophanging en bevestiging van de luidspreker in het frame

In principe zijn beide zaken te zien in onderstaande vergroting.

De zwarte draden zijn gewoon installatiedraad, bedoeld om later de luidsprekerkabel te kunnen doortrekken.

Er is een drempel in het parket gefreesd, met daaronder voldoende ruimte om een dubbele set Anti-Cable luidsprekerkabel door te voeren.

Aangezien de rechter en linker luidsprekers ongeveer evenveel kabel moeten zien, is het voordeel van onderdoor versus over de boog heen wel duidelijk:
het bespaart tweemaal de booghoogte van 255cm, ofwel ruim 5 meter luidsprekerkabel!

In de foto hieronder zijn de houten dwarsverbindingen aangebracht waar straks de luidsprekersteunen aan zullen worden bevestigd.



Er is constructielijm en schroeven gebruikt, alsmede inwendige pen-hout verbindingen. Er komen behoorlijke krachten op dit deel te staan, maar die zullen in principe loodrecht naar beneden drukken. De luidspreker hangt immers niet voor- of achterover.

De gaten voor de bouten van de luidsprekersteunen zijn al geboord (zie de foto's hieronder); het schroefje bovenop de balk markeert het hart van de midhoog ribbon en die afstand bedraagt links en rechts exact evenveel tot de middellijn van de kamer (en dus in principe ook tot de luisterplaats).

Het is voor een correct ruimtelijk beeld bij deze speakers heel belangrijk dat de afstand van de luisteraar tot de linker en de rechter luidspreker exact gelijk is!

Ik ben hierbij binnen 3mm afwijking gebleven; meer dan 5mm afwijking zou tot hoorbare asymmetrie kunnen leiden, zo heb ik op de oude luisterzolder al kunnen vaststellen.



Uit bovenstaande foto's blijkt wellicht al dat de luidspreker, als ie eenmaal is ingehangen, netjes binnen de 94mm van de balkmaat zal blijven.

Ik heb links de schets op schaal bijgevoegd die me heeft geholpen bij de exacte plaatsbepaling van de dwarsbalk.

Deze dwarsbalkverbinding met de gaten voor de bouten bevindt zich zodanig binnen het frame, dat er tussen de voorzijde van de gemonteerde luidspreker en het doek ten hoogste 4mm vrije ruimte zal zitten.

In de praktijk: de luidspreker zit dus pal tegen het doek aan en ligt met de voorzijde gelijk met het frame. Voor alle duidelijkheid: de dikte van de luidspreker zelf is de maat van 64mm in de schets.

Op die manier wordt nagenoeg dezelfde frontale vorm gecreëerd als wanneer de luidspreker met zijn eigen jasje aan vrij zou worden opgesteld...



naar boven

Werken aan de Scheidingswand

De boogvormige doorgang in de scheidingswand vereist een 'harde' constructie. Dat is onvermijdelijk, maar afgezien van dit ondoorlatende gedeelte boven de doorgang, zal de rest van de scheidingswand akoestisch transparant moeten blijven.

Die transparantie is nodig om de dipolaire afstraling van de luidsprekers zo min mogelijk in de weg te leggen.
Voor de lezer die het nog niet had opgemerkt: aan de voorzijde en aan de achterzijde komt er bij dipolaire luidsprekers hetzelfde geluid uit (met een faseverschil van 180°).
Het doel van akoestische transparantie van de scheidingswand is om zoveel mogelijk de situatie na te bootsen die bestaat wanneer de luidsprekers vrij opgesteld zouden staan.

Als het een normale scheidingswand zou zijn, zou deze vanzelfsprekend met gipsplaat of een ander hard en ondoorlatend plaatmateriaal worden afgewerkt.

De boogvormige doorgang bestaat uit weinig meer dan een door J. uit de vrije hand gemaakte papierschets die op 8mm MDF plaatmateriaal is overgezet en vervolgens met de decoupeerzaag is uitgezaagd.

Deze plaat ligt zoveel mogelijk vlak met de voorzijde van het balkwerk, alhoewel de stoffering straks automatisch een strak eindresultaat zal geven natuurlijk...

Alle kieren zijn voor de zekerheid met acrylaatkit afgedicht, omdat het een beetje jammer zou zijn als er vanwege het tegenlicht in de kamer door een kiertje een lichtstreep zichtbaar is door de stoffering heen. Omdat nooit op voorhand zeker is welke kieren door kunnen schijnen zijn ze allemaal maar afgekit.

Houtlijm, stroken buig-MDF en plakband zorgen ervoor dat de boogvorm een gesloten en massief aanzien krijgt.

Na best wel veel dubben is gekozen voor buig-mdf. Dat was relatief kostbaar, omdat er een hele plaat van moest worden aangekocht, terwijl er als minimum maar twee stroken van 1000 x 94mm benodigd waren.

Wanneer je voor je luidsprekers een raamwerkje gaat bespannen met luidsprekerdoek en dat raamwerk bestaat uit ongeschilderd vurenhout, dan zal het lichte hout doorschijnen door het doek heen. Ziet er niet mooi uit en achteraf zit je ermee... :(
Daarom is reeds in een vroeg stadium de zwarte latex tevoorschijn gehaald om het raamwerk te zwarten.

Op de foto hierboven is ook te zien dat, voordat de boogvorm gesloten werd met het buig-MDF, ook de bedrading voor de later aan te leggen verlichting is gemonteerd (in de vorm van witte lampsnoeren die aan weerszijden van de doorgang afhangen tot op de grond).

Het is de bedoeling dat alle verlichting in de woonkamer met behulp van afstandbedienbare schakelaars kan worden bediend en aan de scheidingswand zullen aan beide kanten sfeerlampjes worden opgehangen -- vier in totaal, per kant afzonderlijk te schakelen.

Eén van de aspecten die bij het uitdenken de meeste hoofdbrekens kostte is de toegankelijkheid van de luidsprekers, nadat de wand eenmaal zal zijn gestoffeerd.

Uiteindelijk is besloten om aan de achterzijde van de luidsprekers -- dat is dan in de zitkamer -- een uitneembaar raamwerk te monteren dat met dezelfde stof zal worden bespannen als de rest van die wand.

Het raamwerk in zijn basisvorm is hieronder te zien, staande tegen de zijwand.

In de foto rechts zit het raamwerk in het frame.





naar boven

Het zal een aandachtig kijker niet ontgaan zijn dat er inmiddels een paar weken verstreken zijn, waarin de verfkwast en roller kwistig gehanteerd zijn.
Verder is het ons gelukt om de beschadigde en onderbroken randlijsten rondom langs het plafond netjes te restaureren -- een monnikenwerkje dat door J. voortreffelijk is uitgevoerd.

Wie goed kijkt ziet ook aan de randlijsten dat er alvast vooruitgedacht is, aangezien ze in 45° verstek zijn aangebracht om nieuwe randlijsten straks ook voorlangs de scheidingswand te kunnen leggen.

De definitieve vorm van de raamwerken die later nog toegang tot de ingebouwde en diep ingebedde luidsprekers zullen kunnen verschaffen is hieronder te zien, en wel vanaf de luisterzijde.
De raamwerken zitten, vanaf de fotograaf gezien, achter de luidspreker!

Het Denonsetje met de Mission luidsprekers, dat ons bij het klussen assisteerde en dat hieronder te zien is, mocht er zeker wezen en gaat een mooi plekje krijgen in de slaapkamer.

De dwarslatjes die inmiddels aan de raamwerken zijn toegevoegd dienen ter versteviging, opdat de stof er stevig overheen kan worden gespannen.
Het zijn flinke frames: ± 175cm hoog en 95 cm breed.

De dwarsverstevigingen die achter het woofermembraan doorlopen (midden) zullen precies achterlangs de horizontale magneetstroken van de luidspreker gaan.

De smalle dwarslatjes die achter de midhoogribbon in het raamwerk zitten (links) lopen gelijk met de horizontale profielverstevigingen van de midhoogunit zelf.

Deze verstevigingen in de midhoogunit zijn in de foto rechts te zien.

Ze lopen gelijk met magneten en profielverstevigingen, om te voorkomen dat de dwarslatjes zelf een obstructie voor het geluid zouden worden (wat overigens volgens mij niet het geval is of kan zijn, maar voorkomen is altijd beter dan genezen...).

Tenslotte, over de laatste foto van het raamwerk hierboven:
De houten, nog-niet-zwart-gelatexte, T-vormige constructie bovenop de dwarsbalk (waar de witte lampsnoeren omheen zitten) dient als ophangpunt voor de sfeerverlichting. Dit omdat je aan stof niet echt een lamp kunt ophangen...

Verfraaiingen

Voordat de hardware en de luidsprekers kunnen worden geïnstalleerd zullen er nog een aantal dingen moeten gebeuren in de woonkamer. Behalve het integreren van de luidsprekers in de scheidingswand willen we gelijk ook maar de hele kamer in het nieuw steken.
LandScapen en SoundScapen dus...

Enkele details omtrent het verfraaien wil ik de meelezer niet onthouden, al is het alleen maar om de aanzienlijke bijdrage van J. ook voor het voetlicht te brengen en om zo te laten zien dat dit audiofiele project daadwerkelijk een gemeenschappelijk project is.
Het gaat uiteindelijk niet alleen maar om de technische details bij dit project.
Als vorm en functie samenvallen krijgt het oog ook wat het wil.



De keuze van de stof voor de scheidingswand
De zichtafwerking van de scheidingswand moet qua kleur uiteraard goed aansluiten bij de gekozen verfkleuren. Die laatste waren bij de foto's hiernaast en hieronder al wel bekend, maar nog niet aangebracht.

Het is de uitdaging geweest om een betaalbare stof te vinden die bovendien akoestisch voldoende transparant is, zoals goed luidsprekerdoek dat kan zijn. In dit stadium ben ik nogal bang dat de stof die voor de luidsprekers langs zal worden gespannen teveel muziek tegen zal houden. Als dat zo is heb ik niet direct een pasklare oplossing voorhanden. Ik troost me met de gedachte dat er normaal gesproken ook een grilletje met stof voor de luidsprekers zit en dat ze zo zijn ontworpen en gemeten en dat ze zo dus ook prima zullen moeten kunnen klinken...

J. weet hoe dan ook heel veel over textiel.
Geschikte stalen waren snel gevonden of gehaald. De linker stof is toegepast in het zitgedeelte. De rechter stof is in de lappenmand terechtgekomen en heeft plaatsgemaakt voor een feller rode stof.
Later, bij het stofferen van de wand, komen daar nog foto's van terug.

Op bovenstaande foto is het plafond in het luisterdeel al van een nieuwe kleur voorzien; het was allemaal nogal krijtwit...

schilderwerk van
wanden, plafond
en houtwerk
J. is nogal creatief en kunstzinnig, zowel beroepsmatig als van nature.
Haar aandeel in dit project is tenminste even groot als het mijne.
Zoals zij uit de vrije hand kan schilderen zonder buiten de lijntjes te geraken... ik heb het beslist geprobeerd en erg mijn best gedaan, maar moest snel afhaken omdat het middel erger werd dan de kwaal...

We besloten om de muren in twee kleuren te schilderen -- onder en boven verschillend, als een soort lambrisering. Donkerder onder en lichter boven. En de lichte bovenkleur van het luistergedeelte zal de donkere onderkleur in de zitkamer worden.
De laserwaterpas heeft geholpen met de eerste potloodstreep als leidraad rondom; daarna moest elke laag tweemaal opgezet worden om een goede dekking te verkrijgen. Wie weleens met roodtinten heeft geschilderd weet misschien hoe slecht de dekking daarvan is, of het nu over een lichte of over een donkere ondergrond heen aangebracht moet worden...

Dat betekent dus 2 x 2 keer binnen de lijntjes blijven, overal, door heel de kamer heen, van boven naar onder en van links naar rechts.
De hele schilderklus van muren en plafond kostte ongeveer drie weken van dagelijks schilderen -- dat was het deel dat in de zomervakantie plaatsvond waarin we beide 7 weken vrij waren.

De foto's laten ook de decoratieve randlijsten zien die rondom het plafond zijn aangebracht. Hele stukken daarvan moesten worden gerestaureerd.
Ook dat aspect van het project is geheel en al in handen van J. geweest. Als je het eindresultaat ziet valt het allemaal niet op, maar voordat het zo netjes er tegenaan zit is er heel wat gebeurd...

het litteken van de gesloopte schoorsteen
Op de foto hiernaast is te zien dat, ondanks dat er al heel wat schuur- plamuur- en bijwerkwerk aan het plafond is gedaan, het litteken van de oude schoorsteendoorvoer maar niet netjes wil genezen. De structuur van het bestaande spac-plafond is te verschillend van de gewone structuurverf waarmee J. het litteken aanvankelijk heeft willen oplappen.

We hadden ons er al bij neergelegd dat het zo goed genoeg zou zijn, toen we tegen spac uit de spuitbus aanliepen, speciaal bedoeld om spac-gespoten plafonds bij te werken.

Aangezien J. bijna al het plamuur- en schuurwerk rond het project voor haar rekening heeft genomen kwam het haar eer te na om mij voor dit brute klusje van verfraaiing in te schakelen...

Omdat we op dat moment al klaar waren met het schilderwerk van de muren moest er een provisorische spuitcabine worden gemaakt om spuitnevel tegen te gaan.

Vervolgens een plastic zak als haarbescherming en een stofmasker opgezet...

... daarna nog maar eens een keer de latex tevoorschijn gehaald voor het plafond en het litteken is na afloop bijna niet meer te zien...



naar boven

Een Boogje voor de Poes

De esthetische verfraaiingsklussen die J. voor haar rekening nam mogen er evenzeer wezen als het meer technische soundscapen...

Zo besloot ze op een dag dat onze kleinste legale huisgenoot ook maar een eigen boogvormig doorgangetje moest gaan krijgen...



Op dit punt aangekomen is het grootste luistergedeelte van de woonkamer ongeveer klaar, qua verfraaien, en kan het zitgedeelte aan de beurt komen.
Daar worden andere kleuren toegepast, vandaar dat het niet in één keer allemaal is geschilderd.

het gipsrozet
Aan het plafond zou volgens J. een gipsrozet mogen komen, als ondersteuning voor de plaats waar ook de hanglamp in de salon zal komen te hangen.
Om het rozet tegen het plafond te klemmen tijdens het drogen van de speciale kit, combineerden we een samenraapsel van huisraad tot een betrouwbare steun die bovendien het rozet stevig aandrukte.

De steun bestaat uit:

• een robuust Manfrotto fotostatief met bijpassende diaprojectorplaat

• vervolgens komt daar -- op zijn rug -- een vierpootskrukje op te liggen

• tenslotte komt daar weer bovenop de bureaukruk "Vitamin" van de firma Ikea te staan.

Het geheel dient zo mooi mogelijk recht te worden neergezet en vervolgens wordt de gasveer van de bureaukruk gelost.
Die drukt met een forse kracht het rozet tegen het plafond.
Eén etmaal laten staan en voila...

Na het ontspannen van de gasdrukveer -- een etmaal later -- komt het rozet gewoon net zo hard weer naar beneden...
De 'deskundige' van de gipsrozettenwinkel had de verkeerde kit meegegeven.

Een geraadpleegde echte ambachtsman die al heel veel gips had weggesmeerd zei: "je moet gewoon wat fix-and-finish mengen en dat als lijm gebruiken; niks fancy kitten uit dure tubes!".

Zo gezegd, zo gedaan. Na een tweede lijmpoging bleef het rozet muurvast zitten...

Nieuwe kleren
voor de draak...
Er zwierf al jaren een houten draak door het huis -- oorspronkelijk een mahoniehouten draak, maar monotoon mahoniehout doet de gevarieerde tooi van een fatsoenlijke draak ernstig tekort.

In afwachting van nieuwe kleren heeft de draak al die jaren in witte grondverf rondgezworven, zonder een echt geschikte lamp in de bek te kunnen dragen.

Behalve dat J. er dan toch een geschikte lamp voor heeft gevonden, heeft ze de draak ook van nieuwe kleren voorzien, opdat aarde, lucht, water en vuur eindelijk hun eigen gedaante konden aannemen.

In de drakelamp komen alle verfkleuren samen die we hebben gebruikt in de woonkamer, plus goud- en zilververf, en bovendien nog wat verftechniekjes die verdacht veel op vingerverven lijken...



naar boven

Einde van Deel 1 van dit verslag
Voor het vervolg in Deel 2, klik HIER

inbouw van de luidsprekers

Op een dag, ergens halverwege augustus (2008), was het schilder- en verfraaiingswerk grotendeels klaar. Eindelijk konden de luidsprekers in het frame gehangen worden; hoe zou dat gaan klinken...?
Ik vond het allemaal nogal spannend toen...
De wooferribbons en de midhoogribbons bestaan uit van elkaar los te koppelen units -- zie ook de foto rechts.

Op die manier worden de luidsprekers wat meer handelbaar bij transport. De complete luidspreker, zonder jasje, weegt een kilo of 65 en is nauwelijks veilig aan te pakkken vanwege dat er overal kwetsbare delen zitten.
Ik heb de twee luidsprekerdelen los van elkaar in de opslag gehad.
De pas gespoten zwart-met-rode jasjes en de originele voeten liggen veilig op zolder, te wachten tot ze wellicht nog ooit nodig kunnen zijn.

Beide units zijn in feite even kwetsbaar, maar in geval van schade is de midhoogribbon relatief makkelijk zelf te vervangen, mocht er een ongelukje gebeuren. De kosten zijn ook niet zo heel hoog in vergelijking met wooferschade.
Het enige waarvoor je goed op moet letten bij de midhoogunit is tocht en harde wind. Dat laatste is misschien tijdens transport een issue, als het materiaal niet goed wordt ingepakt, maar tocht kan ook bij een onzorgvuldige opstelling in de woonkamer een killer zijn voor een 150cm lang lintje dat alleen maar boven en onder is ingespannen.
De stofzuiger moet trouwens ook ver weg blijven!

De wooferribbon is een factor 4 prijziger en ook heel wat moeilijker zelf te vervangen. Bij de originele luidspreker zit er horrengaas gespannen voor het basmembraan (dat gaas is dan bevestigd aan de binnenzijde van het "jasje" van de luidspreker).
Mocht degeen die 'm verplaatst of dicht nadert een los metalen sierraad of iets dergelijks hebben omhangen of een pen in de borstzak hebben achtergelaten, dan wordt dat makkelijk aangetrokken door het magneettapijt achter het membraan en als er geen horrengaas voor zou zitten gaat het er gewoon dwars doorheen.
Losse schroeven en spijkers schieten ook dwars door het membraan bij onachtzaam herstel- en assemblagewerk...

Om die reden is het woofermembraan in dit project zo lang mogelijk beschermd geweest door een plaat hardboard, zoals in de foto hieronder goed zichtbaar is.
Ik heb besloten om het horrengaas achterwege te laten, omdat er ook al stof voor komt. Die zal hopelijk strak genoeg kunnen worden opgespannen om de mogelijkheid van schade sterk te reduceren.

In de foto rechts is tevens het schakelmateriaal voor de afstandsbedienbare lampjes te zien. Dit zal straks ook achter de stoffering verdwijnen en net als de luidspreker zelf toegankelijk zijn vanaf de andere zijde.

Lang voordat het stofferen kon beginnen hadden we die lampjes al opgehangen en aangesloten... (zie ook de onderstaande foto)

Inbouw van deze

In een recensie over een audioset komt vaak de weerslag van een momentopname tot uitdrukking.

Als ik zelf een recensie zou moeten schrijven over de eigen audioset dan voelt een beetje