30 September 2007 --- De
ruimte is voltooid!
Het laatste bezoek van SoundScapeS had behalve het
verrichten van een meting van de algehele nagalmtijd
ook tot doel om een uitgebreide luistersessie te
ondergaan. Het zal geen verbazing wekken dat deze
luistersessie voor SoundScapeS bijna even spannend is
geweest als het voor de eigenaar zelf was. Na bijna 3
jaar van brainstormen over 1001 zaken die nog niet
tastbaar waren en waarvan nog niet vaststond hoe ze
zich in hun totaliteit tot elkaar zouden verhouden,
is het moment van waarheid dat van de allereerste
serieuze luistersessie.
Deze klant heeft zich in de eerste plaats kosten noch
moeite gespaard om dit project uit te voeren. De
financiële investeringen zijn aanzienlijk geweest,
maar wellicht aanzienlijker is de moeite en vrije
tijd die erin is gestoken. In de loop van de drie
jaar heeft hij meer dan eens aangegeven dat als hij
alles op voorhand zou hebben geweten, hij er wellicht
niet aan zou zijn begonnen...
Het is het soort project dat gewoon niet MAG
mislukken.
Welnu, hoe verhoudt zich deze investering nu tot het
gerealiseerde resultaat? Op welke wijze blijkt de
meerwaarde van dit monnikenwerk?
De luisterervaring laat zich in één zin omschrijven
als nogal bijzonder, ongelofelijk realistisch en
volkomen overtuigend.
Een geoefend luisteraar wordt geblinddoekt in deze
ruimte gevoerd en neergezet in de luisterstoel.
Hierna wordt het licht uitgedaan (het is er dan
aardedonker) en er wordt een klassiek stuk muziek
opgezet.
Deze luisteraar zou niet in staat zijn om met
zekerheid te bepalen of hij of zij plaatsgenomen
heeft in een concertzaal waar een uitvoering
plaatsvindt, of in een luisterruimte zit waar een
kunstmatige herschepping van diezelfde realiteit
plaatsvindt. Dat is althans de ervaring die
SoundScapeS zelf onderging en die het referentiekader
van zovele luisterervaringen danig op zijn kop heeft
gezet.
De conclusie is gerechtvaardigd: het volstaat niet om
enkel de portemonnee te trekken en de duurste
hardware neer te zetten. Ook de weergeefruimte zelf
dient in alle opzichten compromisloos te zijn en
zichzelf weg te cijferen ten gunste van de in een
fraaie geluidsopname besloten muzikale informatie en
boodschap.
Op een realismeschaal van 1 tot 10 scoort deze
prestatie hoog; wanneer een werkelijk heel goede
opname wordt afgespeeld is het realisme ongekend.
Natuurlijk is deze apparatuur in staat om een
dynamiekomvang te presenteren die op zichzelf al heel
zeldzaam is, maar de omgeving waarin dit gebeuren
moet is bepalend voor het realisme van de beleving.
Op geen enkele manier is te horen dat er een relatief
kleine ruimte in het spel is -- klein in verhouding
tot de concertzaal. Frequenties worden niet verzwakt
of benadrukt op een manier die storend is, niet meer
of minder dan in een echte zaal het geval zou zijn.
Geluiden (instrumenten) nemen een fysieke plaats in
de drie dimensies in en staan volkomen vrij. Het
gemak waarmee transiënten kleuringsvrij en vol
timbre de luisteraar dwingen om de voorstelling te
bekijken is verbluffend. Op het gevaar af lyrisch te
worden wil ik erbij zeggen dat ik in mijn loopbaan
nog niet zoveel overtuigingskracht en realisme in
één keer gehoord heb in een door elektronica en
bouwkunde herschapen realiteit.
Deze luistersessie was simpelweg een onvergetelijke
ervaring en zal in één keer de herinnering aan het
monnikenwerk wegvagen voor degeen die dit met zoveel
doorzettingsvermogen en toewijding heeft willen
bouwen. Als moeite loont, is dit een hemels voorbeeld
daarvan...
Woorden schieten tekort; ik zal vast nog eens
teruggaan, al is het alleen maar om nog eens met mijn
eigen muziek enkele uren ademloos te mogen luisteren.
En ik dacht dat ik al wat gewend was...
Toine Dingemans -- 30 september 2007
Hieronder nog de grafieken van de nagalmtijd T60 en
de geluidsdruk, gemeten op de luisterplaats.