De
media en randvoorwaarden middels welke we muziek
horen (onze apparatuur, de kamer, de locatie, het
stoorniveau en zo nog meer zaken), zijn onlosmakelijk
verbonden met onze mogelijkheden om muziek te ervaren.
Muziek die
via verschillende geluidsinstallaties wordt
afgespeeld klinkt steeds anders omdat we niet de
"retoriek" (de woorden) van de muziek
kunnen scheiden van de fysieke realiteit (de weergave).
Dat maakt de "weergeefsystemen" (onze
apparatuur en akoestiek) belangrijker dan we
misschien wel denken. Kunnen ze ons misschien meedelen
wat de opgenomen muzikanten ons proberen te vertellen?
Als
muzikant heb ik vaak — tè vaak — de
volgende ervaring gehad: Na een concert te hebben
gegeven en de registratie daarvan te hebben
beluisterd, vroeg ik mij steeds af wat ik miste in de
registratie. Ik herinnerde me ongelofelijke momenten
en dingen die tijdens het concert plaatsvonden, maar
ze waren niet op de band terug te vinden…. Alle
noten waren er natuurlijk wel, maar noten zijn nog
geen muziek. Waar was de muziek; de bedoeling?
We kunnen
het zo bekijken: Op de band had de retoriek geen
betekenis. Wanneer ik de tape zou vertrouwen en niet
mijn herinnering aan het gebeuren zelf, dan zou ik
nooit tot het begrip zijn gekomen dat, zelfs hoewel
het geluid goed op de band is opgenomen, dit niet
automatisch inhoudt dat ook de muziek werd opgenomen.
Als u een bepaalde CD heeft gehoord via een bepaalde
installatie, dan betekent dat niet automatisch dat u
ook heeft kunnen horen wat er op die CD staat. We
moeten leren vertrouwen op de reacties van onze eigen
systemen — onze oren — op muzieksystemen.
Dit vergt uiteraard dat we voeling hebben met onszelf
— geen gemakkelijk iets.
Mensen voor
wie muziek belangrijk is moeten dicht bij de
bedoeling van een muziekregistratie zien te komen en
er is maar één manier waarop zij dit thuis kunnen
doen: bekwaamheid ontwikkelen in de wereld van
geluidsapparatuur. Gebruik uw (en andermans') oren om
datgene weg te nemen wat een muzikale waarneming van
de opname in de weg staat. Uiteraard gaat het niet
louter om zorgvuldigheid die wordt betracht aan de
weergeefkant, maar alleen daarover heeft de
luisteraar de nodige controle.
Het is bijvoorbeeld aantoonbaar dat, door het
omdraaien van de tweepolige netstekker op een CD-speler
of draaitafel, een opname die u altijd minder kon
waarderen plotseling favoriet blijkt en dat louter
omdat de [absolute] polariteit foutief was
aangesloten. Omdat muziek niet los kan worden gezien
van haar emotionele inhoud, kan het geluid
van een opname bepalen of u al of niet van de muziek
denkt te houden. En, omgekeerd kan het gebeuren dat u
niet naar de muziek kunt luisteren waarvan u
werkelijk denkt te houden, vanwege de manier waarop
deze werd opgenomen.
|
|
